Czym jest sankcja kredytu darmowego?
Sankcja kredytu darmowego jest to instytucja, uregulowana w art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, która polega na tym, że w sytuacji, gdy kredytodawca naruszył oznaczone w ustawie obowiązki dotyczące treści umowy to pozbawiony zostaje przychodów z tytułu udzielonego kredytu.
W przypadku naruszenia przez kredytodawcę ciążących na nim obowiązków ustawowych, konsument po złożeniu kredytodawcy odpowiedniego pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu (odsetki, opłaty, prowizje, składki, koszty itd.). Oznacza to, że jeśli w danym przypadku będzie miała zastosowanie sankcja kredytu darmowego, to kredytobiorca co do zasady pozostaje zobowiązany do zwrotu kredytodawcy jedynie kapitału.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady
Ustawa z dnia 12 maja 20111 r. o kredycie konsumenckim implementuje do polskiego systemu prawnego Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG. Zgodnie z art. 23 ww. Dyrektywy, dotyczącej instytucji Sankcji Kredytu Darmowego, „Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą i podejmują wszelkie niezbędne działania w celu zapewnienia stosowania tych sankcji. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające”.
Jaki jest cel tej instytucji?
Celem przepisu jest zapobieganie wykorzystywaniu przez kredytodawcę silniejszej pozycji w stosunku prawnym z kredytobiorcą, niezgodnie z ustawą. Przepis ten ma za zadanie mobilizować m.in. banki do przestrzegania konkretnych obowiązków, jakie wynikają z ustawy o kredycie konsumenckim. Obowiązki te dotyczą między innymi ciążącego na kredytodawcy obowiązku informacyjnego wobec kredytobiorcy.
Czy przepisy sankcji kredytu darmowego stosuje się do kredytów hipotecznych?
Sankcję kredytu darmowego można stosować do umowy kredytu hipotecznego zawartej od 18 grudnia 2011 r. do 21 lipca 2017 r. Przepisy ustawy ograniczają roszczenie do domagania się zwrotu odsetek oraz innych kosztów za okres czterech lat poprzedzających dzień złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego przez konsumenta.
Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Zgodnie z wyrokiem TSUE z dnia 13 lutego 2025 r.: „fakt, iż umowa o kredyt wymienia pewną liczbę okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat związanych z wykonaniem umowy, przy czym właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ich wystąpienia ani ich wpływu na te opłaty, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie, o ile wskazanie to może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania.”.
Jak sprawdzić, czy umowa kwalifikuje się do skorzystania z instytucji Sankcji Kredytu Darmowego?
Napisz do nas:
Kancelaria Radcy Prawnego Mateusz Kończal
Zostaw komentarz